فلج مغزی (آموزش همگانی)

فلج مغزی (آموزش همگانی)

فلج مغزی چیست؟

فلج مغزی گروهی از اختلالات عصبی (مغزی) است که بر حرکت بدن و هماهنگی عضلات تأثیر می گذارند. این بیماری معمولاً در دوران نوزادی یا اوایل کودکی ، همگام با رشد مغز ظاهر می شود. کودکان مبتلا به فلج مغزی ممکن است عضلات سفت یا ضعیفی داشته باشند و باعث شود حرکات عضلانی غیرمعمول انجام دهند. ممکن است کودک دیرتر از حد معمول شروع به غلت زدن ، نشستن ، خزیدن یا راه رفتن کند.

فلج مغزی می تواند خفیف یا شدید باشد. کودک مبتلا به بیماری خفیف ممکن است حرکات ناجور داشته باشد اما به کمک کم یا کمتری نیاز دارد. کودک مبتلا به بیماری شدید ممکن است قادر به راه رفتن نباشد. او ممکن است در گفتار مشکل داشته باشد و ممکن است به مراقبت و کمک مادام العمر نیاز داشته باشد.

 

بطور کلی 3 نوع فلج مغزی وجود دارد:

  • فلج مغزی اسپاستیک رایج ترین شکل است. باعث سفت شدن عضلات شده و حرکت را دشوار می کند. این می تواند فقط یک طرف بدن ، فقط پاها یا کل بدن را تحت تأثیر قرار دهد که به نوع انقباضات و شدت آن بستگی دارد.
  • فلج مغزی دیسکینتیک باعث حرکات کنترل نشده بدن می شود. اینها می توانند آهسته یا سریع و تند باشند و روی کل بدن تأثیر می گذارد.
  • فلج مغزی آتاکسیک بر تعادل ، هماهنگی و درک عمق تأثیر می گذارد که نادرترین شکل فلج مغزی است.

برخی از کودکان علائم بیش از یک نوع فلج مغزی را نشان می دهند که به عنوان مخلوط نامیده می شود.

 

بسیاری از کودکان مبتلا به فلج مغزی بیماری های همراه دیگری نیز دارند. برخی از رایج ترین ها عبارتند از:

  • ناتوانی ذهنی یا مشکلات یادگیری.
  • تشنج
  • تاخیر رشد و نمو
  • بدشکلی ستون فقرات
  • کاهش بینایی یا شنوایی
  • اختلالات گفتاری
  • عفونت ها و بیماری های طولانی مدت

 

علائم فلج مغزی

کودکان مبتلا به فلج مغزی علائم گوناگونی را نشان می دهند. علائم معمولاً با گذشت زمان بدتر نمی شوند. آنها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • عضلات سفت یا عضلاتی که بیش از حد شل هستند.
  • حرکات کنترل نشده
  • عدم هماهنگی عت
  • مشکل در راه رفتن (به عنوان مثال ، پا یا ساق پا ممکن است افتادگی داشته باشد).
  • مشکل در کنترل حرکات ظریف (به عنوان مثال ، مشکل در نوشتن یا بستن دکمه پیراهن).
  • مشکل در صحبت کردن ، بلعیدن یا غذا خوردن.
  • آبریزش بیش از حد دهان
  • تشنج

علائم فلج مغزی معمولاً در چند ماه اول زندگی کودک ظاهر می شود. آنها اغلب نشانه های تاخیر در رشد هستند. این بدان معنی است که آنها در زمان معمول به شاخص های تکاملی نمی رسند. این شاخص ها شامل یادگیری غلتیدن ، نشستن ، خزیدن یا راه رفتن است.

 

چه عواملی باعث فلج مغزی می شود؟

فلج مغزی به دلیل رشد غیر طبیعی مغز یا آسیب مغزی ایجاد می شود. آسیب مغزی می تواند قبل از تولد کودک رخ دهد. همچنین می تواند در هنگام تولد یا در چند سال اول زندگی رخ دهد. در بیشتر موارد ، فلج مغزی در بدو تولد وجود دارد.

 

به طور معمول ، مغز پیام هایی را ارسال می کند که نحوه و زمان جرکت را دقیق به بدن می گوید. در کودکان مبتلا قسمتی از مغز که این پیام ها را ارسال می کند آسیب می بینند و این روی نحوه صحبت ، راه رفتن و حرکت کودک تأثیر می گذارد.

 

عفونت های خاص در مادر باردار می تواند خطر آسیب مغزی را در نوزاد در حال رشد افزایش دهد و باعث فلج مغزی شود. این عفونت ها شامل سرخجه یا آبله مرغان است. گاهی اوقات ، مغز کودک به درستی در رحم رشد نمی کند و سبب فلج مغزی  می شود. پزشکان به طور قطع نمی دانند که چرا این اتفاق می افتد. در برخی موارد می تواند با قرار گرفتن مادر در معرض برخی مواد سمی همراه باشد.

 

زایمان دشوار می تواند باعث فلج مغزی شود که ممکن است کمبود رسیدن اکسیژن به مغز کودک در هنگام تولد رخ دهد. زردی شدید که در نوزادان درمان نشود نیز می تواند منجر به فلج مغزی شود.

 

مننژیت یا انسفالیت ویروسی در کودکان می تواند منجر به فلج مغزی شود. مننژیت باعث التهاب غشای اطراف مغز و نخاع می شود. انسفالیت ویروسی باعث التهاب مغز می شود.

 

فلج مغزی همچنین می تواند در اثر آسیب های مغزی در طی چند ماه یا سال های اول زندگی ایجاد شود. اینها می تواند ناشی از تصادف یا ضربه های شدید باشد.

 

در بسیاری از موارد ، هرگز علت فلج مغزی کودک یافت نمی شود.

 

 

عوامل خطر

برخی موارد می توانند خطر ابتلا به فلج مغزی در نوزاد را افزایش دهند. عوامل خطر عبارتند از:

  • عفونت مانند سرخجه در مادر باردار.
  • مشکلات گردش خون در مغز قبل از تولد.
  • رشد غیر طبیعی مغز.
  • تولد زودرس یا وزن کم هنگام تولد.
  • نوزادانی که در ابتدای زایمان در حالت پا (بریچ) وارد کانال زایمانی می شوند
  • زایمان دشوار یا زایمان چند قلویی
  • قرار گرفتن در معرض مواد سمی در مادر باردار.
  • زردی شدید در نوزادان.
  • عفونت در کودک پس از تولد ، مانند مننژیت باکتریایی.
  • ضربات سر بعد از تولد.

 

 

فلج مغزی چگونه تشخیص داده می شود؟

فلج مغزی معمولاً در دو سال اول زندگی کودک تشخیص داده می شود. پزشک عضلات ، وضعیت بدن و رفلکس های کودک شما را بررسی می کند. او از شما در مورد رشد جسمی فرزندتان پرسش می کند. ممکن است رشد  نمو کودک شما را به مرور کنترل کرده و اختلالات را ردیابی کنند. همچنین ممکن است آزمایشات ویژه ای مانند سی تی اسکن یا MRI انجام دهند. اینها می توانند به پزشک کمک کنند تا ببیند مغز آسیب دیده است یا خیر. این آزمایشات همچنین می تواند به پزشک کمک کند تا تشخیص دهد که آیا علائم فرزند شما نتیجه یک اختلال متفاوت است.

کودکانی که علائم خفیف تری دارند ممکن است تا 4 یا 5 سالگی تشخیص داده نشوند.

 

آیا می توان از فلج مغزی پیشگیری یا جلوگیری کرد؟

از برخی موارد نمی توان جلوگیری کرد. آنها اغلب نتیجه عوارض هستند که در دوران بارداری یا زایمان اتفاق می افتد و نمی توان پیش بینی کرد.

 

بهترین راه برای جلوگیری از فلج مغزی کاهش عوامل خطر است. شما می توانید این کار را انجام دهید:

  • حفظ سلامت جسمی در دوران بارداری، شامل داشتن رژیم غذایی سالم ، ورزش و استراحت کافی است.
  • مصرف اسیدفولیک، نشان داده شده است که از تولد زودرس جلوگیری می کند.
  • مراجعه منظم به پزشک در دوره بارداری، اگر فکر می کنید هر چیزی درست نیست به پزشک خود بگویید.
  • پرهیز از عادت های ناسالم، این شامل نوشیدن الکل ، سیگار کشیدن یا استفاده از مواد مخدر است.
  • بررسی زردی پس از تولد کودک، زردی درمان نشده (زردی پوست) می تواند منجر به فلج مغزی شود.
  • واکسیناسیون دقیق بر اساس برنامه کشوری، برخی از بیماری های قابل پیشگیری ، مانند سرخجه (سرخک آلمانی) ، می توانند باعث فلج مغزی شوند.
  • اجتناب از ضربه های احتمالی یا حوادث، هنگام مسافرت با اتومبیل ، کودک را همیشه به طور ایمن روی صندلی ماشین خود ببندید. کودک خود را هرگز شدید تکان ندهید. این می تواند باعث آسیب و فلج مغزی شود. اطمینان حاصل کنید که مراقب کودک شما قابل اعتماد باشد، کودک شما را شدید تکان ندهد و به او آسیب نرساند.

 

درمان فلج مغزی

هیچ درمانی برای آن وجود ندارد. اگر فرزند شما فلج مغزی دارد ، پزشک به شما کمک می کند تا یک برنامه درمانی مناسب داشته باشید. درمان باید مهارت های او را بهبود بخشد. این طرح ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • فیزیوتراپی: ورزش و تمرین عضلات با حفظ تعادل ، انعطاف پذیری ، هماهنگی و قدرت عضلات به کودک کمک می کند. این می تواند به کودک شما کمک کند تا از وسایل کمکی استفاده کند. در صورت لزوم می تواند شامل عصا ، مهاربند ، آتل یا صندلی چرخدار باشد.
  • گفتاردرمانی: یک گفتاردرمانگر می تواند به کودک شما در گفتار، بلع و غذا خوردن کمک کند.
  • کاردرمانی: این روش به کودک شما می آموزد که چگونه به مراقبت از خود کمک کند. این می تواند به کودک شما کمک کند تا در خانه یا مدرسه کارهای روزمره را انجام دهد. همچنین به کودک شما کمک می کند مهارت های حرکتی ظریف ، مانند نوشتن را بیاموزد یا بهبود بخشد.
  • داروها: ممکن است پزشک برای تسکین سفتی عضلات ، داروهای شل کننده عضلانی تجویز کند. اگر کودک شما تشنج داشته باشد ، ممکن است پزشک داروی ضد تشنج را به شما پیشنهاد دهد.
  • جراحی: عضلات یا تاندون های کودک شما می توانند بسیار سفت باشند و دامنه حرکت در بازوها یا پاها محدود شده باشند. در این موارد ، پزشک شما ممکن است جراحی را توصیه کند.

 

زندگی با فلج مغزی

بسیاری از افراد مبتلا به فلج مغزی در بیشتر طول زندگی خود تحت درمان هستند. برخی از آنها برای کمک به مدیریت بیماری خود از روش های دیگری استفاده می کنند. دستگاه های ارتوتیک به ثبات حرکت کمک می کنند. اینها می تواند شامل مهاربند ، گوه ، صندلی مخصوص ، واکر چرخدار یا اسکوتر برقی باشد. بسیاری از دستگاه های کمکی برای کمک به افراد مبتلا به فلج مغزی و سایر بیماری های ناتوان کننده تولید شده اند. اینها شامل رایانه ، نرم افزار ، تولیدکننده صدا و کتابهای تصویری برای کمک به ارتباطات است.

بسیاری از والدین پزشکی مکمل و جایگزین را برای فرزندان خود انتخاب می کنند. اگرچه سازمان غذا و دارو این روش های درمانی را تأیید نکرده است ، اما برخی والدین نتایج مثبتی را گزارش کرده اند. برخی از روش های درمانی جایگزین عبارتند از:

  • اکسیژن درمانی هایپرباریک.
  • تحریک الکتریکی.
  • راهکارهای یادگیری تخصصی.
  • درمان با سلولهای بنیادی.

 

سوالاتی که می توانید از پزشک خود بپرسید

  • از کجا می توانم در جامعه خود کمک و پشتیبانی بگیرم؟
  • آیا فرزند من قادر به حضور در مدرسه خواهد بود؟
  • به چه نوع تجهیزات خاصی در خانه نیاز دارم؟
  • آیا فرزند من یاد می گیرد چگونه صحبت کند؟
  • آیا فرزند من هیچ وقت می تواند بدون کمک راه برود؟
  • آیا فرزند من هرگز قادر به زندگی مستقل خواهد بود؟

 

منبع

 

تگ (ها): فلج مغزی

آخرین مطالب