اجسام خارجی در گوش، بینی و گلو

بیماران با اجسام خارجی گوش، گلو و بینی، به ویژه کودکان، به طور گهگاهی به مطب پزشکان خانواده مراجعه می کنند. شایع ترین اجسام خارجی عبارتند از: غذا، اسباب بازیهای پلاستیکی وسایر اجسام کوچک خانگی.  به دلیل عدم مشاهده توسط والدین، غیراختصاصی بودن علایم و تشخیص اشتباه در ابتدا، اغلب تشخیص به تاخیر می افتد. یک پزشک ماهر می تواند اغلب اجسام خارجی گوش و بینی را با حداقل عوارض در مطب خارج کند. روشهای شایع خارج کردن عبارتند از: استفاده از فورسپس، شستشو با آب و ساکشن کاتتر.

 اجسام خارجی حلق و تراشه، جز اورژانسهای پزشکی بوده و نیاز به مشاوره جراحی دارند. نتایج رادیوگرافی در این موارد اغلب نرمال است و برای تایید تشخیص و خارج کردن جسم خارجی، معمولا نیاز به اندوسکوپی فلکسیبل یا رژید می باشد. در کودکان با علایم راه هوایی فوقانی توجیه نشده، باید شک بالینی بالایی به جسم خارجی داشت. آشنایی با آناتومی ناحیه و اندیکاسیون های ارجاع به متخصص، از اهمیت بالایی برخوردار است. در حال حاضر، شواهد برای توصیه های قوی در روشهای خارج کردن اختصاصی، کافی نیست.

پیشنهادهای کلیدی در طبابت بالینی

اجسام خارجی در مجرای گوش و بینی که مستقیما قابل مشاهده هستند و یا دارای زوایدی برای گرفتن هستند، اغلب نیاز به ارجاع به متخصص ندارند

C

خارج کردن اجسام خارجی در مجرای گوش، که سخت، بدون زایده برای گرفتن و کروی، و در مقابل پرده تیمپان هستند، در اغلب موارد نیاز به ارجاع به متخصص دارند

C

در صورتی که نتوان جسم خارجی را مستقیما دید، و یا تلاشها برای خارج کردن آن موفقیت آمیز نباشد، باید بیمار را به متخصص ارجاع داد

C

بیماران مشکوک به جسم خارجی فارنکس را باید ارجاع داد، حتی اگر جسم خارجی مستقیما دیده شود و قابل گرفتن باشد

C

A: پایدار، شواهد بر پایه بیمار با کیفیت خوب

B: ناپایدار، شواهد برپایه بیمار با کیفیت محدود

C: توافقی، شواهد بر پایه بیماری، طبابت رایج، نظر خبرگان پزشکی یا تعداد محدودی از بیماران

 اغلب بیماران با جسم خارجی در گوَش، بینی و یا حلق،  بچه ها یا بالغین مبتلا به اختلالات رذهنی و روحی هستند. شایع ترین اجسام خارجی و روشهای معمول خارج کردن آنها در جدول یک خلاصه شده است:

جدول یک: روشهای درمانی اجسام خارجی شایع در گوش، بینی و فارنکس 

محل

اجسام خارجی شایع

تکنیک خارج کردن

اندیکاسیون های ارجاع

گوش

دانه تسبیح، قطعات پلاستیکی اسباب بازی ها، سنگریزه، پاپ کورن

شستشو با آب

گرفتن جسم خارجی با فورسپس، استفاده از لوپ سرومن، هوک توپی سر کج یا کاتتر ساکشن

استون برای حل کردن اجسام تشکیل شده از فوم پلی استیرن

نیاز به بیهوشی

ترومای مجرای گوش یا پرده تیمپان

جسم خارجی که زوایدی برای گرفتن ندارند، گیر کرده و یا در تماس با پرده تیمپان

اجسام خارجی تیز

تلاشها برای خارج کردن جسم خارجی ناموفق بوده است

بینی

دانه تسبیح، دکمه، قطعات اسباب بازی، سنگریزه، موم شمع، مواد غذایی، کاغذ، پارچه، باتری ساعت

گرفتن با فورسپس، هوک انحنا دار، لوپ سرومن و یا کاتتر ساکشن

کاتتر بالون دار باریک (فولی سایز ۵ یا ۶) و آغشته به مواد لوبریکانت

درخواست از بیمار برای فین کردن در حالی که ورودی بینی در سمت مقابل بسته شده است

ایجاد جریان مداوم هوا با فشار مثبت از طریق دهانی در حالی که ورودی بینی در سمت مقابل مسدود شده است و یا ونتیلاسیون با فشار مثبت از طریق ماسک کیسه دار

شک به توده یا تومور

تلاشها برای خارج کردن جسم خارجی ناموفق بوده است

ادم، تخریب استخوانی یا بافت گرانولاسیون ناشی از جسم خارجی فراموش شده

فارنکس

پلاستیک، انواع سنجاق های فلزی، دانه های آجیل، استخوان، سکه، دندان مصنوعی

پلاستیک، انواع سنجاق های فلزی، دانه های آجیل، استخوان، سکه، دندان مصنوعی

دید نامناسب

نیاز به بیهوشی

علایم اختلال در راه هوایی

 

جسم خارجی گوش

تنگ ترین قسمت مجرای خارجی گوش، در محل اتصال بافت غضروفی-استخوانی است. (شکل یک) تلاشهای ناموفق برای خارج کردن جسم خارجی می تواند آن را به عقب هل داده و منجر به گیر کردن آن در این محل گردد. به علاوه، احتمال آسیب پرده تیمپان با جسم خارجی یا وسیله خارج کردن آن در این موارد افزایش می یابد.

جسم خارجی گوش، اغلب بدون علامت است ، اما می تواند با علایمی چون درد، اتیت مدیا، کاهش شنوایی و احساس پری گوش همراه باشد.

روشهای خارج کردن جسم خارجی در جدول یک ذکر گردیده است. در مواردی که حشره زنده وارد مجرا شده باشد، قبل از خارج کردن باید حشره را با چکاندن الکل، لیدوکائین و یا روغن های معدنی کشت (به شرطی که پرده گوش پاره نباشد).  در مواردی که جسم خارجی باتری ساعت است، به دلیل امکان ایجاد نکروز میعانی ناشی از جریان الکتریکی و/یا محتویات باتری، باید از روش شستشو پرهیز کرد. در مواردی که جسم خارجی چسب مایع است، می توان از استون استفاده کرد.

همیشه اولین تلاش برای خارج کردن جسم خارجی، موفق ترین است و در تلاشهای بعدی احتمال موفقیت کاهش یافته و احتمال عوارض افزایش می یابد. اندیکاسیون های ارجاع در جدول یک ذکر شده است.

اجسام خارجی متعدد، به ویژه در بچه ها، ناشایع نیستند، بنابراین سایر مجاری نیز باید بررسی شوند.

قطره آنتی بیوتیک در صورتی تجویز می شود که مجرا تروماتیزه شود یا اتیت اکسترن وجود داشته باشد.

 

جسم خارجی بینی

اجسام خارجی بینی معمولا در کف بینی دقیقا زیر توربینیت تحتانی، یا در قسمت فوقانی بینی، قدام به توربینه میانی گیر می کنند (شکل۲). بیماران معمولا با شکایت ترشحات یک طرفه بدبوی بینی مراجعه می کنند.

 قبل از خارج کردن جسم خارجی، استفاده از فنیل افرین ۰٫۵% و لیدوکائین موضعی به کاهش ادم مخاطی و بی حسی موضعی کمک می کند. روشهای خارج کردن جسم خارجی بینی با وسیله در جدول یک ذکر شده اند. در افراد با همکاری مناسب می توان از روش فین کردن در حالی که حفره بینی سمت مخالف مسدود است استفاده کرد. در صورت شکست این روش، و یا در بچه های کوچک می توان از ایجاد جریان هوای با فشار مثبت استفاده کرد، به این صورت که یکی از والدین دهان کودک را با دهان خود می بندد و سپس در حالی که سمت مخالف بینی کودک را بسته است، حجم کنترل شده ای از هوا را به سرعت وارد دهان کودک می کند. این روش را با آمبوبگ هم می توان انجام داد.

در مواردی که جسم خارجی باتری ساعت است، برای جلوگیری از نکروز میعانی باید سریعا خارج شود.

همواره باید احتمال سرخوردن جسم خارجی به داخل حلق را مدنظر قرار داد. استفاده از sedation به دلیل از بین رفتن    رفلکس gag و سرفه توصیه نمی شود.

 

جسم خارجی فارنکس

تمام موارد جسم خارجی فارنکس اورژانس پزشکی هستند. موارد انسداد کامل، با دیسترس تنفسی ناگهانی ظاهر می شوند و موارد نسبی با سابقه choking، دیس فاژی، ادینوفاژی و دیس فونی تظاهر می یابند. بنابراین، در تمام موارد سرفه بدون دلیل، استریدور یا هورسنس باید جسم خارجی را مدنظر داشت، به ویژه در کودکان با سابقه choking.

به دلیل رادیولوسنت بودن خیلی از اجسام خارجی، مثل استخوان ماهی، تصمیم گیری باید بر مبنای شرح حال و معاینات فیزیکی باشد و نه عکس رادیولوژی.

در تمام موارد جسم خارجی فارنکس ارجاع به متخصص گوش و حلق و بینی توصیه می شود.

بازدیدها: 728

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *